Chủ Nhật, 24/09/2017
RSS tai facebook | Tìm kiếm

Liên kết website

Quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Lào Cai theo học chế tín chỉ

Gửi vào: 15:33 09/02/2017

Th.s Nguyễn Thị Lệ Thuỷ
Giảng viên khoa Bồi dưỡng

Chúng ta đang sống trong thời đại mới, thời đại của sự bùng nổ công nghệ thông tin và khoa học kỹ thuật, thời đại của nền kinh tế tri thức, của xu hướng toàn cầu hoá, hội nhập hoá đòi hỏi con người phải có nhiều kiến thức, kỹ năng và thái độ tích cực để làm chủ cuộc sống. Kiến thức của nhân loại ngày càng tăng nhanh mà kiến thức của con người học được ở trường là có hạn. Vì vậy, người học phải biết tự học, bằng phương pháp tự học để có thể học thường xuyên, học suốt đời, học mọi lúc, mọi nơi nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

Trường Cao đẳng sư phạm Lào Cai là nơi đào tạo đội ngũ cán bộ, giáo viên, nguồn năng lực có chất lượng cao, có uy tín phục vụ thiết thực cho sự phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội của địa phương và đất nước. Trong những năm gần đây, để bắt kịp với xu thế phát triển của xã hội nói chung và giáo dục nói riêng, nhà trường đã chuyển đổi phương thức đào tạo niên chế sang đào tạo theo học chế tín chỉ. Đối với phương thức đào tạo này thì vấn đề tự học của sinh viên được đặt ra và trở thành một trong những vấn đề then chốt. Tự học của sinh viên là chìa khoá cho sự thành công không chỉ cho chính bản thân sinh viên mà còn góp phần thực hiện thành công đổi mới phương thức đào tạo của nhà trường. Vậy tự học là gì? Làm thế nào để quản lý hoạt động tự học của sinh viên một cách hiệu quả?

Tự học được hiểu là quá trình cá nhân người học tự giác, tích cực, độc lập tự chiếm lĩnh tri thức ở một lĩnh vực nào đó trong cuộc sống bằng hành động của chính mình nhằm đạt được mục đích nhất định.

Quản lý hoạt động tự học của sinh viên thực chất là một hệ thống các tác động sư phạm có mục đích, có phương pháp, có kế hoạch của các lực lượng trong và ngoài nhà trường đến toàn bộ quá trình tự học của sinh viên nhằm thúc đẩy sinh viên tự giác, tích cực, chủ động tự chiếm lĩnh tri thức bằng sự cố gắng nỗ lực của chính bản thân sinh viên.

Hoạt động tự học có vai trò quan trọng trong quá trình học tập nói chung và học tập ở các trường cao đẳng, đại học nói riêng. Mỗi phương thức đào tạo khác nhau, hoạt động tự học lại có những nét đặc thù. Sự khác biệt giữa hoạt động tự học theo học chế niên chế so với học chế tín chỉ được thể hiện ở một số điểm:

Một là, đào tạo theo niên chế, sinh viên tuân thủ theo một chương trình do nhà trường định sẵn của từng học kỳ, từng năm học, từng khoá học căn cứ vào thời khoá biểu. Khi chuyển sang phương thức đào tạo theo tín chỉ, sinh viên có nhiệm vụ và quyền được lựa chọn môn học, thời gian học, tiến độ học tập nhanh, chậm phù hợp với điều kiện, năng lực của mình. Phương thức này tạo cho sinh viên năng lực chủ động trong việc lập kế hoạch học tập khoa học, xác định thời gian, phương tiện, biện pháp để thực hiện các mục tiêu đề ra trong kế hoạch học tập đó. Khi đó sinh viên phải xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu sao cho quá trình học tập hiệu quả nhất.

Hai là, dạy học theo phương thức tín chỉ quy định hoạt động tự học của sinh viên như là một thành phần bắt buộc và đó cũng là một căn cứ quan trọng để đánh giá kết quả học tập. Hoạt động dạy - học theo tín chỉ được tổ chức theo ba hình thức: lên lớp, thực hành và tự học. Trong ba hình thức tổ chức dạy học này, hai hình thức đầu được tổ chức có sự tiếp xúc trực tiếp giữa giảng viên và sinh viên (giảng viên giảng bài, hướng dẫn; sinh viên nghe giảng, thực hành, thực tập dưới sự hướng dẫn của giảng viên,...), hình thức thứ ba có thể không có sự tiếp xúc trực tiếp giữa giảng viên và sinh viên (giảng viên giao nội dung để sinh viên tự học, tự nghiên cứu, tự thực hành và sẵn sàng tư vấn khi được yêu cầu).

Cách thức tổ chức thực hiện một giờ tín chỉ cho chúng ta thấy một đặc điểm rất quan trọng góp phần tạo nên sự khác biệt với phương thức đào tạo truyền thống. Nếu hoạt động tự học trong học chế niên chế chỉ mang tính chất tự nguyện thì phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ coi tự học là một thành phần hợp pháp và bắt buộc phải có trong hoạt động học tập của sinh viên. Để có được một giờ lý thuyết hay hai giờ thực hành, thực tập trên lớp sinh viên cần phải có 1 hoặc 2 giờ chuẩn bị ở nhà. Đó là yêu cầu bắt buộc trong cơ cấu giờ học của sinh viên.

Ba là, nội dung của một bài giảng trong hệ thống tín chỉ thường gồm 3 thành phần chính:

- Phần nội dung bắt buộc phải biết (N1) được giảng trực tiếp trên lớp.

- Phần nội dung nên biết (N2) có thể không được giảng trực tiếp trên lớp mà giáo viên có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể sinh viên tự học, tự nghiên cứu ở ngoài lớp.

- Phần nội dung có thể biết (N3) dành riêng cho học sinh tự học, chuẩn bị bài, làm bài tập, thảo luận nhóm, xêmina, làm thí nghiệm...và các hoạt động khác có liên quan đến môn học.

- Như vậy kiến thức của mỗi môn học được phát triển thông qua những tìm tòi của người học dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ của giảng viên. Nếu sinh viên không tự học thì họ mới chỉ lĩnh hội được 1/3 khối lượng kiến thức của môn học và như vậy đồng nghĩa với việc học không đạt được yêu cầu của môn học đó.

- Ngoài ra, một điểm rất quan trọng, khác biệt với học chế niên chế là trong học chế tín chỉ, hoạt động tự học được kiểm tra, đánh giá thường xuyên thông qua các bài kiểm tra, bài tập, các buổi thảo luận...trong suốt cả quá trình học.

Thực tế cho thấy, phần lớn sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Lào Cai đã có khả năng và thói quen tự học, sinh viên có nhận thức tốt về vai trò và tầm quan trọng cùa hoạt động tự học do đó đã tích cực, cố gắng tham gia vào các hoạt động tự học. Tuy nhiên, khả năng tự học của sinh viên còn chưa cao và đặc biệt chưa có sự đồng đều, đa số học theo thời vụ, tập trung chủ yếu vào thời điểm thi.
Để nâng cao kết quả hoạt động tự học của sinh viên, nhà trường cần tập trung thực hiện các biện pháp:

Thứ nhất, tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng động cơ và thái độ học tập đúng đắn cho sinh viên.

Thứ hai, tổ chức các hoạt động nhằm bồi dưỡng và rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên đáp ứng yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ như kỹ năng xây dựng kế hoạch tự học; kỹ năng đọc sách, đọc tài liệu. Có kỹ năng đọc sách, đọc tài liệu tốt sẽ giúp cho sinh viên có tri thức tổng hợp và phong phú. Vì vậy, không nên chỉ trông chờ vào sách giáo khoa hay chương trình học chính qui trong học đường. Tích lũy tri thức hàng ngày thông qua đọc sách chính là con đường để mở rộng giới hạn của bản thân. Vì vậy, đọc sách phải có mục đích rõ ràng và phải biết cách chọn sách, tài liệu thích hợp, đồng thời phải biết ghi chép những điều đã đọc luôn đi liền với nhau giúp cho người đọc nâng cao hiệu quả và tiết kiệm thời gian đọc sách.

Thứ ba, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm tăng cường tính tích cực tự học của sinh viên.

Thứ tư, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập của sinh viên nhằm kích thích sinh viên tự học, tự nghiên cứu. Đánh giá là một yếu tố quan trọng, gắn liền với hoạt động dạy và học, có tác dụng điều chỉnh và nâng cao chất lượng dạy và học. Mặt khác, khi triển khai đào tạo theo học chế tín chỉ - một học chế mà lấy người học làm trung tâm, tức là đào tạo theo nhu cầu của người học, lấy tự học làm chính thì hoạt động kiểm tra đánh giá cũng phải đáp ứng như vậy.

Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá đòi hỏi phải đổi mới công tác ra đề thi, hình thức và phương pháp kiểm tra và phải chú trọng đánh giá các năng lực tư duy bậc cao như năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực suy ngẫm, tự quản lý phát triển bản thân. Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng công tác của cố vấn học tập; Tổ chức tốt công tác thi đua, khen thưởng, tạo động lực cho người dạy, người học.

 


TÀI LIỆU THAM KHẢO


 1. Vũ Quốc Chung - Lê Hải Yến (2003), Để tự học đạt được hiệu quả. NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.
2. Đặng Xuân Hải (2011), Dạy và học trong đào tạo theo học chế tín chỉ - Kỹ năng xây dựng và tổ chức thực hiện đề cương môn học.
3. Một số văn bản áp dụng trong đào tạo theo học chế tín chỉ - Trường CĐSP Lào Cai.